کالج قلب آمریکا (ACC) و انجمن قلب آمریکا (AHA) بههمراه چند انجمن دیگر، در سال ۲۰۲۶ راهنمای بالینی مدیریت چربی خون را بازنویسی کردند. این راهنما مبنای تصمیم پزشکان دربارهی تجویز استاتین و داروهای کاهندهی چربی است، و تغییرهایش برای کسی که کلسترول بالا دارد اثر عملی دارد.
مهمترین تغییر: «هدف عددی» برگشت
سالها بود که راهنمای آمریکایی از تعیین عدد هدف برای LDL فاصله گرفته بود و بهجایش بر «شدت درمان با استاتین» تأکید میکرد — یعنی پزشک استاتین قوی تجویز میکرد بیآنکه عدد مشخصی را هدف بگیرد. راهنمای ۲۰۲۶ درمان هدفمحور را بازگرداند و اهداف عددی پایینتری تعیین کرد.
جهت کلی راهنما در چهار واژه خلاصه شده است: زودتر، پایینتر، طولانیتر، و شخصیتر. یعنی درمان دیرتر شروع نشود، عدد کمتری هدف گرفته شود، درمان قطع نشود، و برای هر بیمار جدا تنظیم شود.
آزمونهای تازهای که توصیه شد
- لیپوپروتئین(a) یا Lp(a) — دستکم یکبار در طول عمر. این یک عامل خطر ارثی است که با رژیم و ورزش تغییر نمیکند و در آزمایش چربی معمولی هم اندازهگیری نمیشود. دانستن آن تصمیم درمانی را عوض میکند.
- آپولیپوپروتئین B (apoB) — بهشکل گزینشی. در برخی بیماران بهتر از LDL خطر واقعی را نشان میدهد.
- بررسی از کودکی برای چربی خون ارثی، و پس از ۱۹ سالگی هر پنج سال یکبار آزمایش چربی.
چرا فقط LDL کافی نیست
راهنما توضیح میدهد که بیمارانی که استاتین قوی مصرف میکنند هم میتوانند خطر باقیماندهی چشمگیری داشته باشند — بهدلیل تأخیر در تشدید درمان، باقیماندن ذرات حامل apoB، بالا بودن Lp(a)، تریگلیسرید بالا، و بیماریهای همراه کلیوی و متابولیک.
تفاوت با راهنمای اروپایی
راهنمای اروپایی (ESC/EAS، بهروزرسانی ۲۰۲۵) و این راهنمای آمریکایی بر یک مبنای علمی مشترک ایستادهاند: LDL و سایر لیپوپروتئینهای حاوی apoB علت آترواسکلروزند، نه فقط نشانهی همراه آن؛ و سود درمان به کاهش زودتر، عمیقتر و پایدارتر بستگی دارد.
تفاوتشان در سازماندادن کار در مطب است: چارچوب اروپایی پیوند صریحتری میان دستهی خطر، هدف عددی LDL و تشدید پلهای درمان برقرار میکند، و چارچوب آمریکایی وزن عملی بیشتری به خطر مادامالعمر، کلسیم عروق کرونر، کلسترول non-HDL، apoB و Lp(a) میدهد.
این برای شما چه معنایی دارد
اگر چربی خون بالا دارید یا استاتین مصرف میکنید، دو پرسش ارزش مطرح کردن در ویزیت بعدی را دارد: عدد هدف LDL من چند است؟ و آیا Lp(a) من اندازهگیری شده؟
یک نکتهی مهم: این راهنما در آمریکا نوشته شده و دسترسی به آزمونها و داروها در ایران متفاوت است. تصمیم درمانی را پزشک شما با توجه به شرایط شما میگیرد. دارویتان را بر پایهی این خبر تغییر ندهید یا قطع نکنید.