جاذبهی زمین دائم بر گردش خون ما اثر میگذارد؛ وقتی میایستیم، خون به سمت پاها کشیده میشود و قلب باید جبران کند. حالا در بیوزنیِ فضا چه بر سرِ قلب میآید؟ مطالعهای در Circulation قلبِ فضانوردان را پیش، حین و پس از مأموریت دنبال کرد.
چه بررسی شد
۱۳ فضانورد (میانگین سن ۴۹ سال) با میانهی ۱۶۴ روز حضور در ایستگاه فضایی، با اکوکاردیوگرافی بررسی شدند — پیش از پرواز، حین پرواز، هنگام بازگشت، و حتی در حالتِ شبیهسازیشدهی جاذبهی مریخ.
یافته
در روزهای نخستِ بیوزنی، حجم و بروندهِ بطن چپ کاهش یافت — ولی جالب اینکه این تغییرها تقریباً هماندازهی حالتِ ایستاده روی زمین بود، نه چیزی فراتر. در ادامهی مأموریت، این مقادیر بهسمت حالت پایه بازگشتند. پس از حدود شش ماه، حتی در شبیهسازیِ جاذبهی مریخ هم فشار اضافهای بر قلب دیده نشد.
یک نکته در تفسیر
این یک مطالعهی اکتشافی و بسیار کوچک است (۱۳ نفر)، و نتیجهاش وابسته به همان برنامههای ورزشیِ منظمی است که فضانوردان در فضا انجام میدهند. پس نمیشود گفت فضا برای قلب بیخطر است؛ فقط با تدابیر فعلی، تغییرها کنترلشدهاند.
چرا برای ما جالب است
فراتر از فضا، این مطالعه یک چیزِ زمینی را روشن میکند: قلبِ سالم به تغییرِ جاذبه و وضعیت بدن سازگار میشود، درست مثل وقتی از حالت خوابیده بلند میشوید. همین سازوکار است که وقتی مختل شود، بهصورت سرگیجه هنگام برخاستن (افت فشار وضعیتی) خودش را نشان میدهد — و ورزشِ منظم یکی از چیزهایی است که این سازگاری را حفظ میکند.