اینکه شب در تاریکی بخوابیم بیشتر توصیهای برای خواب بهتر شنیده میشود. مطالعهای تازه در European Heart Journal نشان میدهد پای قلب هم در میان است: کسانی که شبها در معرض نور بیشتری بودند، قلبشان تغییر ساختار داده بود — و در سالهای بعد نارسایی قلبی و سکته بیشتری داشتند.
چه کاری انجام شد
۱۱٬۰۷۱ نفر از شرکتکنندگان بایوبانک بریتانیا هفت شبانهروز دستبندی پوشیدند که هم حرکت و هم نور را اندازه میگرفت. سه سال بعد، از قلبشان امآرآی گرفته شد. معیار، قرار گرفتن در معرض نور بیش از ۳ لوکس در شب بود — نور کمی است؛ در حد چراغخواب یا نور چراغ خیابان از لای پرده.
پیامدهای بالینی هم در گروه بزرگتری (۷۳٬۲۸۶ نفر) در طول هشت تا ده سال پیگیری شد.
نتیجه
در کسانی که بیشترین نور شب را داشتند، در مقایسه با کسانی که هیچ نوری نداشتند، قلب نشانههای بازآرایی و افت خفیف عملکرد داشت:
- جرم بطن چپ ۲٫۴٪ بیشتر (فاصلهی اطمینان ۱٫۶ تا ۳٫۱)
- ضخامت دیواره ۱٫۵٪ بیشتر (۱٫۰ تا ۲٫۰)
- کسر انقباض عضلهی قلب ۱٫۹٪ کمتر (۱٫۱ تا ۲٫۷)
- کاهش شاخصهای کِرنش (استرین) عضله در هر سه جهت، حدود ۲٫۷ تا ۲٫۹٪
- بزرگتر شدن دهلیز چپ و بطن راست
و در پیگیری هشت تا ده ساله، خطر این رخدادها بیشتر بود: نارسایی قلبی ۲۹٪ (۱۲ تا ۴۹)، سکتهی مغزی ۳۳٪ (۱۱ تا ۵۹)، سکتهی قلبی ۲۴٪ (۷ تا ۴۴)، فیبریلاسیون دهلیزی ۱۵٪ (۴ تا ۲۷)، و مرگ قلبیـعروقی ۲۶٪ (۵ تا ۵۲).
رابطه خطی بود؛ یعنی هر چه نور بیشتر، اثر بیشتر — نه اینکه از آستانهای به بعد شروع شود.
یک نکتهی مهم در تفسیر
بخش قابل توجهی از این اثر — ۲۴ تا ۴۹ درصدش — از راه کوتاهتر شدن خواب توضیح داده شد. یعنی نور شب تا حدی به این دلیل به قلب آسیب میزند که خواب را کم میکند، نه فقط بهخودیِ خود.
و این یک مطالعهی مشاهدهای است: رابطه را نشان میدهد، علیت را اثبات نمیکند. کسی که شب در نور میخوابد ممکن است شبکار باشد یا در محلهی پرنورتری زندگی کند، و اینها خودشان بر سلامت اثر دارند. پژوهشگران این عاملها را تا حد ممکن تعدیل کردهاند، ولی تعدیل جای آزمایش تصادفی را نمیگیرد.
این برای شما چه معنایی دارد
توصیهی عملی این مطالعه ساده و بیهزینه است: شب در تاریکی بخوابید. پردهی ضخیم، خاموش کردن چراغخواب، و دور کردن صفحههای روشن از اتاق خواب.
این جای دارو و ورزش و کنترل فشار خون را نمیگیرد. ولی اگر نارسایی قلبی یا فشار خون دارید، یا در خانوادهتان سابقهی قلبی هست، این یکی از آن کارهایی است که امشب میتوانید انجام دهید و چیزی از شما نمیگیرد.
