تحلیل داده‌های Mi Fitness شیائومی؛ ضربان، خواب، کیفیت تنفس، استرس و امتیاز سرزندگی را چطور بخوانیم

راهنمای خواندنِ داده‌های روزانه‌ی مچ‌بندها و ساعت‌های شیائومی در Mi Fitness: ضربانِ استراحت و ناحیه‌های ضربان، خواب و مراحلِ آن، کیفیتِ تنفس و اکسیژنِ شبانه، محدوده‌های استرس، امتیازِ سرزندگی و PAI؛ دقتِ هر شاخص طبقِ مطالعات و کی باید به پزشک مراجعه کرد.

چربی خون بالا
منبع تصویر: BruceBlaus — مجوز CC BY 3.0 — ویکی‌مدیا کامنز

Mi Fitness داده‌های مچ‌بند یا ساعتِ شیائومی را در زبانه‌ی Health به‌صورتِ کارت‌هایی (ضربان، خواب، اکسیژن، استرس، امتیازِ سرزندگی) نشان می‌دهد که با زدن روی هر کدام، نمای روزانه، هفتگی و ماهانه باز می‌شود. Watch 5 و Watch S4 نسخه‌ی ۴۱ میلی‌متری برنامه‌ای به نامِ Checkup هم دارند که با یک لمس ضربان، اکسیژن، استرس و خلاصه‌ی خواب را نشان می‌دهد و شیائومی می‌گوید «برای مقاصدِ پزشکی طراحی نشده است». این راهنما توضیح می‌دهد هر عدد چه معنایی دارد و چقدر می‌شود به آن اعتماد کرد.

اطلاعاتِ این راهنما تا آبان ۱۴۰۵ (اکتبر ۲۰۲۶) با صفحه‌های پشتیبانیِ رسمیِ شیائومی تطبیق داده شده است. نامِ منوها بینِ نسخه‌های برنامه عوض می‌شود؛ ما نامِ نسخه‌ی فعلی را آورده‌ایم و هر جا نسخه‌های قدیمی‌تر نامِ دیگری داشتند، گفته‌ایم.

یک واقعیتِ مهم پیش از همه

برای مچ‌بندها و ساعت‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ شیائومی هیچ مطالعه‌ی اعتبارسنجیِ مستقلی پیدا نکردیم. مطالعاتِ موجود روی مدل‌های قدیمی‌تر (Mi Band 5 و 6، Watch Lite و Watch 2) انجام شده‌اند و دقتِ ضربانِ آن‌ها در حرکت، از بهترین ساعت‌های بازار کمتر بوده است. پس داده‌های شیائومی را برای دیدنِ روندِ خودتان به کار ببرید، نه برای قضاوتِ پزشکی.

شاخص‌به‌شاخص

۱. ضربان و ضربانِ استراحت

کارتِ ضربان نمودارِ روزانه، بیشترین و کمترین ضربان، ضربانِ استراحت و فهرستِ هشدارهای ضربان را نشان می‌دهد و برای روز، هفته و ماه بیشینه، کمینه و میانگین و زمانِ ماندن در پنج ناحیه‌ی ضربان (۵۰ تا ۱۰۰ درصدِ حداکثرِ ضربان) را می‌آورد. شیائومی ضربانِ استراحت را در حالتِ آرام، بی‌تحرک و بیدار تعریف می‌کند و بهترین زمانش را صبح پس از بیدار شدنِ طبیعی می‌داند؛ ممکن است گاهی ثبت نشود.

ضربانِ استراحتِ طبیعیِ بزرگسالان ۶۰ تا ۱۰۰ و در ورزشکارانِ آماده ۴۰ تا ۶۰ است. مهم‌تر از عدد، افزایشِ پایدار نسبت به معمولِ خودتان است. دقت: در مطالعه‌ای ۲۰۲۶ روی ۴۵ نفر در اتاق‌های گرم، سرد و معمولی، ساعتِ Xiaomi Watch 2 در مقایسه با بندِ سینه‌ای خطای میانگینِ حدودِ ۹ ضربان داشت؛ بهترین دستگاه‌های همان آزمون حدودِ ۴٫۵ ضربان. در مطالعه‌ای روی ۷۸ بیمارِ قلبی‌عروقی در آزمونِ ورزش، Mi Band 5 در ضربان‌های زیرِ ۱۰۰ دقیق بود ولی در شدتِ متوسط و بالا دقتش کم شد و نویسندگان گفتند برای بازتوانیِ قلبیِ رسمی دستگاه‌های بهتری لازم است. Mi Watch Lite هم تقریباً دقیقه‌ای یک بار ضربان ثبت می‌کرد و تغییراتِ سریع را صاف می‌کرد.

۲. خواب

Mi Fitness کلِ زمانِ خواب، خوابِ سبک، عمیق، REM (فقط با پایشِ پیشرفته) و بیداری، یک خطِ زمانی و میانگینِ ضربانِ خواب را نشان می‌دهد؛ مدل‌های جدیدتر امتیازِ خواب، «حیوانِ خواب»، گزارشِ روند و برنامه‌ی ۲۱ روزه‌ی بهبودِ خواب هم دارند. شیائومی می‌گوید برای امتیازِ دقیق‌تر، پایشِ پیشرفته باید روشن باشد. فرمولِ امتیاز منتشر نشده است. توصیه‌ی علمی برای بزرگسالان دست‌کم ۷ ساعت خوابِ منظم است.

دقت: در مطالعه‌ای روی ۴۵ نفر (۲۵ نفر با اختلالِ خواب)، Mi Band 5 در مقایسه با آزمایشِ خواب، کلِ خواب و خوابِ سبک و عمیق را بیشتر و بیداری و REM را کمتر نشان داد و در افرادِ دارای اختلالِ خواب بدتر بود. آکادمیِ پزشکیِ خوابِ آمریکا می‌گوید ردیاب‌های مصرفیِ خواب «نمی‌توانند برای تشخیص یا درمانِ اختلالاتِ خواب به کار روند». پس روندِ چند هفته را ببینید و دقیقه‌های خوابِ عمیق یا REM یک شب را جدی نگیرید؛ مچ‌بندی که می‌گوید «خوب خوابیدید» اختلالِ خواب را رد نمی‌کند.

۳. کیفیتِ تنفسِ خواب و اکسیژنِ شبانه

طبقِ شیائومی، این قابلیت افت‌های اکسیژن همراه با کیفیتِ خواب را دنبال می‌کند و دفعاتِ «تنگیِ نفس» را به امتیازِ کیفیتِ تنفس تبدیل می‌کند؛ خروپف و آپنه‌ی انسدادیِ خواب را از علت‌های این افت‌ها می‌داند. شیائومی محدوده‌های امتیاز را منتشر نکرده است. مقادیرِ مرجعِ خودِ شیائومی برای اکسیژن: در فعالیتِ روزانه ۹۵٪ و بیشتر، در خوابِ شبانه ۹۰٪ و بیشتر، و زیرِ ۹۰٪ «نیازمندِ توجه». محدوده‌ی اندازه‌گیریِ دستگاه ۸۰ تا ۱۰۰٪ است. شیائومی همچنین می‌گوید ممکن است در خواب، مثلاً به خاطرِ خروپف، اکسیژن زیرِ ۹۰٪ برود.

دقت: برای امتیازِ کیفیتِ تنفسِ شیائومی هیچ اعتبارسنجیِ منتشرشده‌ای در مقایسه با آزمایشِ خواب وجود ندارد؛ یک مطالعه‌ی بیمارستانیِ اسپانیایی روی Mi Smart Band 9 برای آپنه‌ی خواب فقط در ۲۰۲۵ ثبت شده و هنوز نتیجه ندارد. اکسیژنِ Mi Band 6 در کودکانِ دارای فلجِ مغزی «برای ارزیابیِ اکسیژن مناسب نبود».

۴. استرس

امتیازسطح
۱ تا ۲۵آرام (Relax)
۲۶ تا ۵۰خفیف
۵۱ تا ۸۰متوسط
۸۱ تا ۱۰۰شدید

استرس بر پایه‌ی HRV و در مقایسه با HRVِ خودتان در خواب و آرامش ساخته می‌شود و فقط «استرسِ ذهنی» را نشان می‌دهد، نه فشارِ ورزش. اختلافِ تا ۱۰ واحد بینِ دو سنجشِ پشتِ سرِ هم «طبیعی» است. شیائومی می‌گوید «این محصول وسیله‌ی پزشکی نیست و مبنای تشخیص و درمان نیست». اعتبارسنجیِ منتشرشده‌ای برای آن پیدا نکردیم.

۵. امتیازِ سرزندگی (و PAI در مدل‌های قدیمی‌تر)

از Band 8 به بعد، «امتیازِ سرزندگی» از سن، ضربانِ استراحت، حداکثرِ ضربان و فعالیتِ ۷ روزِ اخیر ساخته می‌شود. رسیدن به مجموعِ ۱۰۰ در ۷ روزِ گذشته به گفته‌ی شیائومی «اثرِ بهبودِ سلامتِ قابلِ‌توجهی» دارد و با توصیه‌ی ۱۵۰ تا ۳۰۰ دقیقه فعالیتِ متوسط یا ۷۵ تا ۱۵۰ دقیقه فعالیتِ شدید در هفته هم‌راستاست. نیمه‌شب امتیازِ ۷ روز پیش منقضی می‌شود؛ پس ممکن است امروز کمتر از دیروز باشد. Band 7 و مدل‌های عصرِ Zepp همین مفهوم را با نامِ PAI دارند (هدف: بالای ۱۰۰).

پشتوانه‌ی عددِ ۱۰۰: در مطالعه‌ی بزرگِ «بیوبانکِ کادوری چین» روی ۴۴۳ هزار بزرگسال، PAIِ هفتگیِ ۱۰۰ یا بیشتر با مرگِ قلبی‌عروقیِ کمتر همراه بود. اما در آن مطالعه PAI از پرسش‌نامه‌ی فعالیت تخمین زده شد، نه از ساعت؛ و همبستگی است، نه علیت.

خلاصه: میزانِ اعتماد

شاخصمرجعمیزانِ اعتماد
ضربانِ استراحت۶۰ تا ۱۰۰قابلِ قبول برای روند؛ در حرکت کم‌دقت‌تر
مدتِ خوابدست‌کم ۷ ساعتمتوسط؛ خواب را بیشتر نشان می‌دهد
مراحلِ خواب—ضعیف
اکسیژن و کیفیتِ تنفسروز ۹۵٪+، شب ۹۰٪+ (شیائومی)ضعیف؛ اعتبارسنجی ندارد
استرس۱ تا ۱۰۰اعتبارسنجی ندارد
امتیازِ سرزندگی۱۰۰ در ۷ روزانگیزشی؛ پشتوانه‌ی جمعیتی دارد

کی باید به پزشک مراجعه کرد؟

فوری (اورژانس ۱۱۵): هیچ مچ‌بند یا ساعتی سکته‌ی قلبی را تشخیص نمی‌دهد. اگر دردِ قفسه‌ی سینه، فشار یا سنگینیِ سینه، تنگیِ نفسِ ناگهانی، غش یا تپشی دارید که قطع نمی‌شود، معطل نکنید و فوراً با اورژانس (۱۱۵) تماس بگیرید.

  • هشدارهای مکررِ ضربانِ بالا یا پایین در استراحت، یا هر هشداری همراه با سرگیجه، غش، دردِ سینه یا تنگیِ نفس. شیائومی هم می‌گوید «اگر ضربان بالا می‌ماند، با کادرِ پزشکی مشورت کنید».
  • ضربانِ استراحتِ پایدارِ بالای ۱۰۰، یا پایین همراه با علامت (برادیکاردی)؛ یا نبضی که نامنظم حس می‌شود.
  • تپشِ قلبی که تکرار می‌شود یا چند دقیقه طول می‌کشد.
  • چند شب امتیازِ کیفیتِ تنفسِ پایین یا افت‌های زیادِ زیرِ ۹۰٪، به‌ویژه همراه با خروپفِ بلند، وقفه‌ی تنفس در خواب یا خواب‌آلودگیِ روزانه؛ برای تستِ خواب مراجعه کنید.
  • اکسیژنِ پایین در بیداری و استراحت همراه با تنگیِ نفس؛ عددِ مچی را با اکسیمترِ انگشتیِ معتبر دوباره بسنجید و اگر علامت دارید معطل نکنید.

اگر بیماریِ قلبی دارید

  • بتابلاکرها ضربانِ استراحت را پایین می‌آورند و HRV را تغییر می‌دهند؛ پس امتیازِ استرس و سرزندگی هم جابه‌جا می‌شوند.
  • در فیبریلاسیون دهلیزی، استرسِ مبتنی بر HRV معنای معمولش را ندارد و ضربانِ مچی ممکن است کمتر از واقع باشد.
  • برای بازتوانیِ قلبی، مطالعه‌ی Mi Band 5 نشان داد در شدتِ متوسط و بالا دقت کم می‌شود؛ ضربانِ تمرین را با دستورِ تیمِ قلب و در صورتِ امکان با بندِ سینه‌ای کنترل کنید.
  • هرگز بر اساسِ عددهای مچ‌بند دارو را تغییر ندهید.

پرسش‌های پرتکرار

اکسیژنِ شبانه‌ام ۸۸٪ شد؛ خطرناک است؟

شیائومی می‌گوید افت به زیرِ ۹۰٪ در خواب، مثلاً با خروپف، ممکن است. یک عددِ تکی تشخیص نیست، ولی اگر مکرر است یا خروپف و خواب‌آلودگیِ روزانه دارید، برای تستِ خواب مراجعه کنید.

امتیازِ سرزندگیِ من امروز کم شد در حالی که ورزش کردم؛ چرا؟

نیمه‌شب امتیازِ ۷ روز پیش منقضی می‌شود؛ اگر هفته‌ی پیش روزِ پرفعالیتی داشتید، امروز آن امتیاز کم شده است.

استرسم بالاست ولی آرامم؛ چرا؟

این عدد بر پایه‌ی HRV است و کافئین، کم‌خوابی، بیماری یا درد هم آن را بالا می‌برند. الگوی چند روز را ببینید.

REM ندارم؛ مچ‌بندم خراب است؟

نه. REM فقط با روشن بودنِ پایشِ پیشرفته‌ی خواب نمایش داده می‌شود.

داده‌های شیائومی برای پزشک قابلِ استفاده است؟

برای نشان دادنِ روندِ ضربان یا خواب مفید است، ولی تشخیصی نیست. برای ریتمِ قلب، نوار قلب یا هولتر لازم است.

جمع‌بندی

داده‌های Mi Fitness برای دیدنِ روندِ ضربانِ استراحت، مدتِ خواب و فعالیت مفیدند. اما برای مدل‌های جدید اعتبارسنجیِ مستقل وجود ندارد، مراحلِ خواب و کیفیتِ تنفس و استرس تخمین‌هایی با دقتِ نامعلوم‌اند و هیچ‌کدام تشخیصِ پزشکی نیستند. وقتی چند شاخص با هم تغییر می‌کنند و تغییر چند روز ادامه پیدا می‌کند، یا هر زمان علامت دارید، به پزشک مراجعه کنید.

برای روشن کردنِ این امکانات، راهنمای راه‌اندازیِ امکاناتِ قلبیِ شیائومی را ببینید.

منابع

این مطلب جنبه‌ی آموزشی دارد و جای مشورت با پزشک را نمی‌گیرد. برای تشخیص و درمان حتماً به پزشک مراجعه کنید.

یک دیدگاه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بازخورد