نوار قلب اپل واچ؛ آموزش ثبت ECG، معنی نتیجه‌ها، PDF برای پزشک و تاریخچه AF

برنامه‌ی ECG اپل واچ از دسامبرِ ۲۰۱۸ مجوزِ FDA دارد و یکی از دقیق‌ترین ابزارهای مچی برای ثبتِ ریتمِ قلب است. با گذاشتنِ انگشتِ دستِ دیگر روی تاجِ دیجیتال، مداری بسته می‌شود و ساعت ۳۰ ثانیه یک نوارِ تک‌لید (شبیهِ لیدِ یک در نوارِ استاندارد) ثبت می‌کند. این راهنما نشان می‌دهد چطور نوارِ درست بگیرید، نتیجه را بخوانید، آن را برای پزشک بفرستید و اگر فیبریلاسیون دهلیزی دارید، از تاریخچه‌ی AF استفاده کنید.

اطلاعاتِ این راهنما تا آبان ۱۴۰۵ (اکتبر ۲۰۲۶) با راهنماهای رسمیِ اپل تطبیق داده شده است. نامِ منوها مطابقِ iOS 26 و watchOS 26 است. در iOS 26 زبانه‌ی قدیمیِ Browse در برنامه‌ی Health به یک دکمه‌ی جست‌وجو (ذره‌بین، پایینِ سمتِ راست) تبدیل شده است؛ در این راهنما هر جا «جست‌وجو» آمده، در iOS 18 و قدیمی‌تر همان Browse است.

کدام ساعت‌ها نوار قلب دارند؟

نوار قلب روی Series 4 به بعد و همه‌ی Ultraها هست و روی هیچ نسلی از SE (حتی SE 3) نیست. آیفون باید XS یا جدیدتر و هر دو دستگاه به‌روز باشند. استفاده برای ۲۲ سال به بالاست. اپل دو نسخه‌ی برنامه دارد: نسخه‌ی ۱ و نسخه‌ی ۲ که دقیق‌تر است و ضربانِ بالاتری را بررسی می‌کند. بسته به مقرراتِ کشور، ممکن است یکی از این دو در دسترس نباشد. برای دیدنِ نسخه‌ی خود: روی ساعت Settings ← Heart ← ECG یا در آیفون Health ← جست‌وجو ← Heart ← ECG ← About و «Feature Version».

راه‌اندازی (یک بار، روی آیفون)

1. برنامه‌ی Health را باز کنید؛ معمولاً پیشنهادِ راه‌اندازی خودش ظاهر می‌شود.
2. اگر ظاهر نشد: Health ← جست‌وجو ← Heart ← Electrocardiograms (ECG) ← Set Up ECG App و مراحل را دنبال کنید.
3. اگر برنامه‌ی ECG روی ساعت نیست: در برنامه‌ی Watch آیفون، بخشِ Heart و در قسمتِ ECG، Install.
4. مچِ ساعت را در Watch ← My Watch ← General ← Watch Orientation درست تنظیم کنید.

ثبتِ نوار، قدم‌به‌قدم

1. بنشینید و دست‌ها را روی میز یا روی پا بگذارید.
2. برنامه‌ی ECG را روی ساعت باز کنید.
3. نوکِ انگشتِ دستِ دیگر را روی تاجِ دیجیتال (Digital Crown) بگذارید؛ فشار ندهید.
4. حدودِ ۳۰ ثانیه صبر کنید؛ حرکت نکنید و حرف نزنید.
5. وقتی نتیجه ظاهر شد، می‌توانید با Add Symptoms علامت‌ها (مثلاً تپش، سرگیجه، خستگی) را اضافه و Save و سپس Done را بزنید.

برنامه برای دمای ۰ تا ۳۵ درجه طراحی شده است. پس از شنا، دوش، عرقِ زیاد یا شستنِ دست، ساعت و مچ را خشک کنید؛ اپل می‌گوید ممکن است «یک ساعت یا بیشتر» طول بکشد. از وسایلِ برقیِ متصل به پریز فاصله بگیرید. بهترین زمان برای ثبت، لحظه‌ای است که علامت دارید؛ مثلاً تپشِ قلب یا حسِ نامنظمی.

معنای نتیجه‌ها

نتیجه	معنا	چه کنیم؟
Sinus rhythm (ریتمِ سینوسی)	ضربانِ منظم بین ۵۰ تا ۱۰۰؛ فقط درباره‌ی همین ثبت	اگر علامت دارید، به پزشک مراجعه کنید
Atrial fibrillation (فیبریلاسیون دهلیزی)	ریتمِ نامنظم؛ نسخه‌ی ۱ تا ضربانِ ۱۲۰ و نسخه‌ی ۲ تا ۱۵۰ را بررسی می‌کند	PDF را ذخیره کنید و به‌زودی با پزشک تماس بگیرید؛ با علامتِ شدید، اورژانس
Low or high heart rate	ضربان زیرِ ۵۰ یا بالای ۱۲۰ (نسخه‌ی ۱) / ۱۵۰ (نسخه‌ی ۲)؛ بررسیِ AF ممکن نیست	اگر با علامت همراه است یا تکرار می‌شود، به پزشک مراجعه کنید
Inconclusive (نامشخص)	قابلِ طبقه‌بندی نبود؛ مثلاً ضربان‌ساز، آریتمی‌های دیگر، ضربانِ ۱۰۰ تا ۱۲۰ بدونِ AF در نسخه‌ی ۱، دستِ بی‌تکیه یا بندِ شل	دوباره با رعایتِ نکته‌ها ثبت کنید؛ اگر با علامت تکرار شد، پزشک
Poor Recording (فقط نسخه‌ی ۲)	سیگنال برای طبقه‌بندی کافی نبود	نکته‌های رفعِ اشکال را رعایت کنید

نسخه‌ی ۲ می‌تواند «ریتمِ سینوسی با ضربانِ بالا» و «AF با ضربانِ بالا» را هم جدا کند.

دقتِ نوار قلبِ اپل واچ

در مطالعه‌ی نسخه‌ی ۱، روی نوارهای قابلِ طبقه‌بندی، حساسیت برای AF ۹۸٫۳٪ و اختصاصیت برای ریتمِ سینوسی ۹۹٫۶٪ بود؛ اما ۱۲٫۲٪ نوارها نامشخص شدند و با حساب کردنِ آن‌ها، برنامه ریتمِ سینوسی را در ۹۰٫۵٪ و AF را در ۸۵٫۲٪ افراد درست طبقه‌بندی کرد. نسخه‌ی ۲ اختصاصیتِ ۹۹٫۳٪ و حساسیتِ ۹۸٫۵٪ داشت.

یک نکته‌ی مهم که کمتر گفته می‌شود: در همان مطالعه، نوارهای افرادِ دارای ضربان‌های زودرسِ مکررِ بطنی (PVC) در ۴۸٫۸٪ موارد و ریتمِ دوقلو (بی‌جمینی) در ۹۲٫۵٪ موارد طبقه‌بندی نشدند، و ۲۳٫۵٪ نوارهای طبقه‌بندی‌شده‌ی افرادِ دارای ضربان‌های زودرسِ دهلیزیِ مکرر، به اشتباه AF نامیده شدند. پس اگر ضربان‌های زودرس دارید، برچسبِ ساعت را حتماً پزشک روی منحنی بررسی کند.

ساختنِ PDF برای پزشک

1. Health ← جست‌وجو ← Heart ← Electrocardiograms (ECG).
2. روی نمودارِ نوارِ موردنظر بزنید.
3. Export a PDF for Your Doctor را بزنید و با دکمه‌ی Share آن را چاپ، ایمیل یا در Files ذخیره کنید.

PDF منحنیِ کاملِ ۳۰ ثانیه را دارد. پزشک از روی منحنی قضاوت می‌کند که از برچسبِ خودکار مهم‌تر است. اگر نوار مشکوک باشد، معمولاً نوار قلبِ ۱۲ لیدی و در صورتِ نیاز هولتر درخواست می‌شود.

تاریخچه‌ی AF (AFib History)؛ برای کسانی که AF دارند

اگر پزشک برای شما فیبریلاسیون دهلیزی تشخیص داده است، اعلانِ ریتمِ نامنظم برای شما طراحی نشده؛ به‌جای آن از تاریخچه‌ی AF استفاده کنید. این قابلیت (watchOS 9 به بعد، Series 4 به بعد از جمله SE، ۲۲ سال به بالا) هر هفته تخمین می‌زند چند درصد از زمان ریتمِ شما شبیهِ AF بوده است.

1. روی آیفون: Health ← جست‌وجو ← Heart، پایینِ صفحه در بخشِ Get More From Your Health، زیرِ AFib History گزینه‌ی Set Up.
2. تاریخِ تولد را وارد کنید، با Yes تشخیصِ AF را تأیید کنید و مراحل را با Continue و Done تمام کنید.
3. ساعت را دست‌کم ۱۲ ساعت در روز و ۵ روز در هفته ببندید. ضربانِ قلب و Wrist Detection باید روشن باشند.
4. تخمین‌ها هر دوشنبه می‌آیند. کمترین مقدارِ نمایش‌داده‌شده «۲٪ یا کمتر» است.

Show Life Factors میزانِ AF را کنارِ ورزش، خواب، وزن، مصرفِ الکل و دقیقه‌های ذهن‌آگاهی نشان می‌دهد و پس از ۶ هفته، الگوهای روزِ هفته و ساعتِ روز هم نمایش داده می‌شود. برای PDF: در صفحه‌ی AFib History، بخشِ Options و Export PDF. دو نکته: با روشن کردنِ تاریخچه‌ی AF، اعلانِ ریتمِ نامنظم خاموش می‌شود؛ و این قابلیت هنگامِ حمله هشدار نمی‌دهد. هرگز بر اساسِ آن داروی ضدانعقاد یا داروی قلبیِ خود را تغییر ندهید؛ این گزارش را برای گفت‌وگو با پزشک به کار ببرید.

اگر نوار خوب ثبت نمی‌شود

• دست‌ها را روی میز یا پا تکیه دهید و بی‌حرکت بمانید.
• ساعت را محکم روی مچی که در Watch Orientation انتخاب کرده‌اید ببندید.
• مچ و ساعت را تمیز و خشک کنید؛ پس از آب یا عرق تا یک ساعت صبر کنید.
• از وسایلِ برقیِ متصل به پریز دور شوید.
• اگر ضربان‌ساز یا دفیبریلاتور دارید، نتیجه اغلب نامشخص است.

نوار قلبِ اپل واچ در ایران

در صفحه‌ی رسمیِ در دسترس بودنِ امکاناتِ watchOS، ایران در فهرستِ کشورهای نوار قلب، اعلانِ ریتمِ نامنظم و تاریخچه‌ی AF نیست و اپل درباره‌ی ایران یا ساعتِ خریداری‌شده در کشورِ دیگر توضیحی نداده است. ما هم درباره‌ی راه‌های غیررسمی توصیه‌ای نمی‌کنیم.

نوار قلبِ ساعت چه کارهایی نمی‌کند؟

اپل واچ سکته‌ی قلبی را تشخیص نمی‌دهد و خودِ اپل می‌گوید با دردِ قفسه‌ی سینه، فشار یا سنگینیِ سینه فوراً با اورژانس تماس بگیرید. وقت را صرفِ گرفتنِ نوار با ساعت نکنید و با ۱۱۵ تماس بگیرید. نوارِ تک‌لید سکته‌ی مغزی، لخته، نارسایی قلبی، فشار خون، چربیِ بالا و بیشترِ آریتمی‌های دیگر را تشخیص نمی‌دهد و نتیجه‌ی «ریتمِ سینوسی» فقط درباره‌ی همان ۳۰ ثانیه است.

پرسش‌های پرتکرار

اپل واچ SE 3 نوار قلب دارد؟

نه. هیچ نسلی از SE نوار قلب ندارد؛ برای نوار قلب، Series 4 به بعد یا Ultra لازم است.

باید تاج را فشار دهم؟

نه. فقط نوکِ انگشت را روی تاج نگه دارید.

نتیجه «ریتمِ سینوسی» بود ولی هنوز تپش دارم؛ چه کنم؟

نتیجه فقط همان ۳۰ ثانیه را نشان می‌دهد. اگر علامت ادامه دارد یا تکرار می‌شود، به پزشک مراجعه کنید؛ ممکن است هولتر لازم باشد.

AF دارم؛ اعلانِ ریتمِ نامنظم را روشن کنم یا تاریخچه‌ی AF را؟

تاریخچه‌ی AF را. اعلانِ ریتمِ نامنظم برای کسانی است که تشخیصِ AF ندارند و با روشن کردنِ تاریخچه‌ی AF خاموش می‌شود.

تاریخچه‌ی AF من کاهش یافته؛ دارویم را کم کنم؟

نه. هرگز بر اساسِ داده‌ی ساعت دارو را تغییر ندهید؛ گزارش را به پزشکتان نشان دهید.

نوارِ ساعت را می‌شود به پزشکِ خارج از ایران فرستاد؟

بله. PDF یک فایلِ معمولی است که با ایمیل یا هر پیام‌رسانی فرستاده می‌شود.

جمع‌بندی

نوار قلبِ اپل واچ ابزارِ بسیار خوبی برای ثبتِ ریتم در لحظه‌ی علامت است: نشسته، دست روی میز، انگشت روی تاج بدونِ فشار، ۳۰ ثانیه بی‌حرکت. مهم‌ترین کاربردش ساختنِ PDF و بردنِ آن نزدِ پزشک است. اگر AF دارید، تاریخچه‌ی AF تصویرِ هفتگیِ خوبی برای گفت‌وگو با پزشک می‌دهد. اما خودکار هشدار نمی‌دهد، سکته‌ی قلبی را تشخیص نمی‌دهد و در افرادِ دارای ضربان‌های زودرس، برچسبِ آن نیاز به بازبینیِ پزشک دارد.

برای بقیه‌ی امکانات، راهنمای راه‌اندازیِ امکاناتِ قلبیِ اپل واچ را ببینید.

منابع

• Apple – Take an ECG with the ECG app (120278)
• Apple – watchOS 26 User Guide: ECG
• Apple – ECG version 1 and version 2 (102044)
• Apple – AFib History (108375)
• Apple – Apple Watch Arrhythmia Detection (validation paper)
• Apple Newsroom – ECG app available on Apple Watch (Dec 2018)
• Apple – watchOS Feature Availability

این مطلب جنبه‌ی آموزشی دارد و جای مشورت با پزشک را نمی‌گیرد. برای تشخیص و درمان حتماً به پزشک مراجعه کنید.