اپل واچ از ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ دو قابلیتِ «غربالگری» دارد که هر دو مجوزِ FDA گرفته‌اند: اعلانِ آپنه‌ی خواب و اعلانِ فشار خونِ بالا. هر دو داده را در دوره‌های ۳۰ روزه تحلیل می‌کنند و فقط وقتی الگوی مشکوکی ببینند خبر می‌دهند. مهم‌ترین چیزی که باید بدانید این است که هیچ‌کدام عددِ فشار یا شاخصِ آپنه نشان نمی‌دهند و نبودنِ اعلان به معنای سالم بودن نیست. این راهنما نشان می‌دهد چطور فعالشان کنید، چطور کار می‌کنند و عددهای واقعیِ دقتشان چیست.
اطلاعاتِ این راهنما تا آبان ۱۴۰۵ (اکتبر ۲۰۲۶) با راهنماهای رسمیِ اپل تطبیق داده شده است. نامِ منوها مطابقِ iOS 26 و watchOS 26 است. در iOS 26 زبانه‌ی قدیمیِ Browse در برنامه‌ی Health به یک دکمه‌ی جست‌وجو (ذره‌بین، پایینِ سمتِ راست) تبدیل شده است؛ در این راهنما هر جا «جست‌وجو» آمده، در iOS 18 و قدیمی‌تر همان Browse است.
دو قابلیت در یک نگاه
| اعلانِ فشار خونِ بالا | اعلانِ آپنه‌ی خواب | |
|---|---|---|
| مدل‌ها | Series 9 به بعد، Ultra 2 به بعد (نه SE) | Series 9 به بعد، Ultra 2 به بعد، SE 3 |
| سن | ۲۲ سال به بالا | ۱۸ سال به بالا |
| برای چه کسی نیست | تشخیصِ قبلیِ پرفشاری، بارداری؛ در AF و ضربان‌ساز آزمایش نشده | تشخیصِ قبلیِ آپنه‌ی خواب |
| حسگر | حسگرِ نوری در بیداری | حسگرِ حرکت در خواب |
| پنجره‌ی تحلیل | ۳۰ روز؛ دست‌کم ۱۴ روز داده | ۳۰ روز؛ دست‌کم ۱۰ شب داده |
| عدد نشان می‌دهد؟ | نه | نه (فقط «اختلالاتِ تنفسی»، نه AHI) |
| حساسیت | ۴۱٫۲٪ | ۶۶٫۳٪ (متوسط ۴۳٪، شدید ۸۹٪) |
| اختصاصیت | ۹۲٫۳٪ | ۹۸٫۵٪ |
| پس از اعلان | ۷ روز، روزی ۲ بار فشارسنجِ بازویی | مراجعه برای تستِ خواب با PDF |
بخش اول: اعلانِ فشار خونِ بالا
کدام ساعت و چه کسانی؟
- Series 9 به بعد یا Ultra 2 به بعد با watchOS 26؛ روی هیچ SE نیست. آیفون ۱۱ یا جدیدتر.
- ۲۲ سال به بالا، بدونِ تشخیصِ قبلیِ فشار خونِ بالا و غیرباردار (بارداریِ ثبت‌شده در Health مانعِ آن است).
- روی Series 12 و Ultra 4 ممکن است در برخی کشورها (از جمله ترکیه، امارات، عربستان، هند، ژاپن و کره‌ی جنوبی) هنوز منتظرِ مجوزِ تازه باشد.
- در افرادِ دارای ریتمِ ضربان‌ساز یا ریتمِ نامنظم مثلِ فیبریلاسیون دهلیزی آزمایش نشده است؛ این افراد نباید به آن تکیه کنند. خالکوبیِ تیره روی مچ هم می‌تواند کارکردش را مختل کند.
چطور کار می‌کند؟
ساعت داده‌های حسگرِ نوری را در زمانِ بیداری در پنجره‌های ۳۰ روزه تحلیل می‌کند. پنجره‌ی اول از روزِ راه‌اندازی شروع می‌شود و پنجره‌ی بعدی خودکار پس از پایانِ قبلی. در هر پنجره دست‌کم ۱۴ روز داده‌ی زمانِ بیداری لازم است؛ وگرنه اعلانی ممکن نیست. اگر حافظه‌ی ساعت پر باشد، داده‌ی تازه جمع نمی‌شود. اگر الگویی شبیهِ فشار خونِ بالا دیده شود، اعلان می‌آید.
راه‌اندازی (فقط از آیفون)
- Health ← عکس یا حروفِ نام (بالا سمتِ راست) ← Health Checklist و زیرِ Hypertension Notifications گزینه‌ی Set Up.
- سن و سابقه‌ی تشخیص را تأیید کنید، Continue و سپس با Next مراحل را تا Done طی کنید.
- Wrist Detection باید روشن باشد و ساعت را در طولِ روز ببندید.
- برای خاموش کردن: Health Checklist ← Hypertension Notifications و خاموش کردنِ کلید.
پس از اعلان: دفترچه‌ی ۷ روزه‌ی فشار
اپل پس از اعلان پیشنهاد می‌کند ۷ روز، روزی ۲ بار (پس از بیدار شدن و پیش از خواب) فشار را با یک فشارسنجِ بازوییِ معتبر اندازه بگیرید و ثبت کنید:
- Health ← جست‌وجو ← Heart ← Blood Pressure، روی Blood Pressure بزنید و زیرِ Blood Pressure Log گزینه‌ی Get Started.
- یادآورها را برای صبح پس از بیداری و شب پیش از خواب تنظیم کنید.
- برای ثبتِ هر عدد: Add a Measurement، عددهای سیستولیک و دیاستولیک و Done.
- سابقه‌ی اعلان‌ها و فشارها در Health می‌ماند و قابلِ خروجی گرفتن است؛ آن را به پزشک نشان دهید.
برای اندازه‌گیریِ درست با فشارسنج: ۳۰ دقیقه پیش از آن قهوه، سیگار و ورزش نکنید، ۵ دقیقه آرام بنشینید، پشت به صندلی و کفِ پا روی زمین، بازو هم‌سطحِ قلب روی میز. راهنمای انجمنِ قلبِ اروپا (۲۰۲۴) میانگینِ فشارِ خانگیِ ۱۳۵ بر ۸۵ یا بیشتر را پرفشاری می‌داند. جزئیاتِ بیشتر در راهنمای سنجشِ فشار خون. اگر لازم باشد، پزشک هولترِ فشار خون هم درخواست می‌کند.
چقدر قابلِ اعتماد است؟
عددهای سندِ رسمی مهم‌اند: در مطالعه‌ی اصلی، حساسیت ۴۱٫۲٪ و اختصاصیت ۹۲٫۳٪ بود (برای پرفشاریِ مرحله‌ی ۲، حساسیتِ ۵۳٫۷٪). یعنی از هر ۱۰ نفری که واقعاً فشار خونِ بالا دارند، حدودِ ۶ نفر اعلانی نمی‌گیرند؛ و از هر ۱۰۰ نفرِ بدونِ پرفشاری، حدودِ ۸ نفر ممکن است اعلانِ اشتباه بگیرند. سندِ اپل صریحاً می‌گوید «نبودنِ اعلان به معنای نبودنِ پرفشاری نیست». پس حتی با این قابلیت، هر بزرگسال باید فشارش را مرتب با فشارسنجِ بازویی اندازه بگیرد.
بخش دوم: اعلانِ آپنه‌ی خواب
کدام ساعت و چه کسانی؟
Series 9 به بعد، Ultra 2 به بعد و SE 3؛ برای ۱۸ سال به بالا و کسانی که آپنه‌ی خوابِ تشخیص‌داده‌شده ندارند. ردیابیِ خواب با ساعت (Track Sleep with Apple Watch) باید روشن باشد.
چطور کار می‌کند؟
ساعت با حسگرِ حرکت، حرکاتِ کوچکِ مچ را که با وقفه‌های تنفسی همراه‌اند می‌سنجد و برای هر شب «اختلالاتِ تنفسی» (Breathing Disturbances) را به‌صورتِ «عادی» یا «بالا» طبقه‌بندی می‌کند. در هر پنجره‌ی ۳۰ روزه دست‌کم ۱۰ شب داده لازم است و اگر نیمی یا بیشتر از شب‌ها «بالا» باشند، اعلان می‌آید. اپل یادآوری می‌کند که «اختلالاتِ تنفسی معادلِ شاخصِ AHI نیستند» (شاخصی که در تستِ خواب گزارش می‌شود).
راه‌اندازی
- Health ← عکس یا حروفِ نام ← Health Checklist و زیرِ Sleep Apnea Notifications گزینه‌ی Set Up (راهِ دیگر: Health ← جست‌وجو ← Respiratory ← Set Up).
- تاریخِ تولد و سابقه‌ی تشخیص را تأیید کنید و با Continue، Next و Done تمام کنید.
- دیدنِ داده‌ها: Health ← جست‌وجو ← Respiratory ← Breathing Disturbances (نمای ماه، ۶ ماه یا سال).
- PDF برای پزشک: در صفحه‌ی Respiratory پایین بروید و Export PDF.
چقدر قابلِ اعتماد است؟
در مطالعه‌ی اعتبارسنجیِ خودِ اپل با حدودِ ۱۴۵۰ نفر، حساسیتِ کلی ۶۶٫۳٪ و اختصاصیت ۹۸٫۵٪ بود؛ اما حساسیت برای آپنه‌ی متوسط فقط ۴۳٫۴٪ و برای آپنه‌ی شدید ۸۹٫۱٪ بود. یعنی اعلان معمولاً درست است (کم پیش می‌آید بی‌دلیل بیاید) و بیشترِ موارد شدید را پیدا می‌کند، اما بیش از نیمی از موارد متوسط را از دست می‌دهد و برای آپنه‌ی خفیف طراحی نشده است.
نتیجه‌ی عملی: اعلانِ آپنه یعنی باید برای تستِ خوابِ رسمی به پزشک مراجعه کنید و PDF را همراه ببرید. نبودنِ اعلان، اگر خروپفِ بلند، وقفه‌ی تنفس در خواب (به گفته‌ی همراه)، خواب‌آلودگیِ روزانه، سردردِ صبحگاهی یا فشار خونِ بالا دارید، به معنای نداشتنِ آپنه نیست. آپنه‌ی خوابِ درمان‌نشده با پرفشاری و فیبریلاسیون دهلیزی مرتبط است و برای بیمارانِ قلبی اهمیتِ ویژه دارد.
اگر بیمارِ قلبی هستید
- اگر فشار خونِ بالا دارید و دارو مصرف می‌کنید، اعلانِ فشار خون برای شما طراحی نشده است. پیگیری با فشارسنجِ بازویی در خانه و ثبتِ عددها (حتی در همان دفترچه‌ی فشارِ برنامه‌ی Health) بهترین کار است.
- اگر فیبریلاسیون دهلیزی یا ضربان‌ساز دارید، اعلانِ فشار خون در این شرایط آزمایش نشده است. برای پیگیریِ AF از نوار قلب و تاریخچه‌ی AF استفاده کنید.
- اگر نارسایی قلبی دارید، آپنه‌ی خواب در این بیماران شایع‌تر است و الگوی آن ممکن است با آپنه‌ی انسدادیِ معمول فرق کند؛ هر نوع خروپف، وقفه‌ی تنفس یا تنگیِ نفسِ شبانه را با پزشکتان در میان بگذارید، نه فقط وقتی ساعت اعلان می‌دهد.
- هیچ‌کدام از این دو قابلیت جای هولترِ فشار خون یا تستِ خواب را نمی‌گیرد و بر اساسِ آن‌ها نباید دارویی را شروع، قطع یا تغییر داد.
این دو قابلیت در ایران
در صفحه‌ی رسمیِ در دسترس بودنِ امکاناتِ watchOS، ایران در فهرستِ کشورهای اعلانِ فشار خون و اعلانِ آپنه نیست و اپل درباره‌ی ایران توضیحی نداده است. ما هم درباره‌ی راه‌های غیررسمی توصیه‌ای نمی‌کنیم. جایگزینِ قابلِ اعتماد برای هر دو در دسترس است: فشارسنجِ بازویی برای فشار، و تستِ خواب برای آپنه.
پرسش‌های پرتکرار
اپل واچ فشار خون را اندازه می‌گیرد؟
نه. فقط اگر در ۳۰ روز الگوی مشکوکی ببیند اعلان می‌دهد و هیچ عددی نشان نمی‌دهد.
اعلانِ فشار خون نگرفتم؛ یعنی فشارم طبیعی است؟
نه. این قابلیت در مطالعه فقط حدودِ ۴۱٪ مبتلایان را پیدا کرد. فشار را با فشارسنجِ بازویی اندازه بگیرید.
فشار خون دارم و دارو می‌خورم؛ می‌توانم از این قابلیت استفاده کنم؟
نه. این قابلیت برای کسانی است که تشخیصِ قبلیِ فشار خونِ بالا ندارند. برای پیگیری از فشارسنجِ بازویی استفاده کنید.
AF دارم؛ اعلانِ فشار خون برایم کار می‌کند؟
در افرادِ دارای ریتمِ نامنظم یا ضربان‌ساز آزمایش نشده است و نباید به آن تکیه کنید.
اعلانِ آپنه‌ی خواب گرفتم؛ چه کنم؟
با پزشک صحبت کنید و PDF اختلالاتِ تنفسی را همراه ببرید؛ تشخیص با تستِ خواب است.
SE 3 اعلانِ آپنه دارد؟
بله. SE 3 اعلانِ آپنه‌ی خواب را دارد ولی اعلانِ فشار خون و نوار قلب را ندارد.
جمع‌بندی
اعلانِ فشار خون و اعلانِ آپنه دو ابزارِ غربالگریِ مفید ولی محدودند. وقتی اعلان می‌دهند، جدی بگیرید: دفترچه‌ی ۷ روزه‌ی فشار با فشارسنجِ بازویی، یا مراجعه برای تستِ خواب. اما چون هر دو بخشِ بزرگی از مبتلایان را پیدا نمی‌کنند، نبودنِ اعلان را هرگز نشانه‌ی سلامت ندانید.
برای بقیه‌ی امکانات، راهنمای راه‌اندازیِ امکاناتِ قلبیِ اپل واچ را ببینید.
منابع
- Apple – Hypertension notifications (117296)
- Apple – watchOS 26 User Guide: Receive hypertension notifications
- Apple – Hypertension Notification Feature, Instructions for Use (US)
- FDA 510(k) K250507 – Hypertension Notification Feature
- Apple – Sleep apnea notifications (120031)
- Apple – watchOS 26 User Guide: Receive sleep apnea notifications
- Apple – Sleep Apnea Notifications on Apple Watch (validation, Sep 2024)
- 2024 ESC Guidelines for elevated blood pressure and hypertension (Eur Heart J)
- Apple – watchOS Feature Availability
این مطلب جنبه‌ی آموزشی دارد و جای مشورت با پزشک را نمی‌گیرد. برای تشخیص و درمان حتماً به پزشک مراجعه کنید.